Utrecht

Ik ben weer thuis. Ik heb een fantastische tijd gehad, maar het is goed om nu weer hier te zijn. Het afgelopen weekend in Rome was erg gezellig met Reintje en Rome blijft een fantastische stad. Voor sommigen een desceptie om er aan te komen, voor mij een hoogtepunt na een lange reis. Zoals eigenlijk de hele reis al een opeenstapeling van hoogtepunten is geweest.

Het is een bijzondere ervaring geworden, die alleen mogelijk was door de support die ik heb gekregen, voor en tijdens de reis. Heel belangrijk voor mij was het contact met Reintje, Martine en Ariena. Zij hebben me gestimuleerd om aan dit avontuur te beginnen en ik was blij met het contact onderweg. Ik heb ze gemist en het is fijn om ze weer om me heen te hebben.

Het was ook erg leuk om te zien dat de blog zoveel bekeken werd door familie, vrienden, collega's en andere geinteresseerden. Dat motiveerde me om door te gaan en ook om dagelijks te blijven schrijven.

Ook Dianne en Fransje wil ik niet ongenoemd laten. Zij hebben me de afgelopen jaren van een hernia afgeholpen en me na diverse andere blessures telkens weer opgelapt. Zonder hen had ik niet eens aan de reis kunnen beginnen.

Tot slot wil ik de Rabobank bedanken, die het voor haar werknemers mogelijk maakt om een sabatical te nemen. Het was voor mij belangrijk om afstand te kunnen nemen van de dagelijkse stress en sleur. Ik voel me nu jaren jonger en fysiek in topconditie. Tegen anderen kan ik alleen maar zeggen: heb je de kans, doe het ook en wacht er niet mee!

Rome, Sint Pieter

Ik liep naar beneden de berg af en toen in een rechte lijn naar de Sint Pieter. Onderweg stopte ik voor de laatste keer bij een barretje. En toen nog het laatste stukje... En ik was er! Ik stond op het plein van de Sint Pieter in Rome! Ik zag Reintje en we omhelzden elkaar stevig. Het zat er op.

We hebben een hapje gegeten en zijn toen naar de kerk van de Friezen gegaan voor de oorkonde. In de st Pieter zelf was het op dit tijdstip niet meer mogelijk. Toen ik hem kreeg zag ik dat er als vertrekplaats Nederland op stond. We zijn toen ook nog maar naar het Opera Romana Pellegrinacchi gegaan. Daar mijn allerlaatste stempel gekregen. Zij sturen mij het officiele testimonium van de via francigena toe.

Ik heb een mooie tijd gehad de afgelopen 3 maanden. Ik heb veel gezien, veel meegemaakt en leuke medereizigers ontmoet waarmee ik veel gedeeld heb. Vooral Dario zal ik niet vergeten, die door zijn geloof, optimisme en vastberadenheid een voorbeeld voor velen kan zijn.

Ik wil eindigen met de vraag die me het meeste gesteld is de afgelopen tijd: Da Canterbury a Roma, solo? ... Si, solo!  

Zondagavond kom ik weer aan in Nederland. Dan volgt nog een laatste blog.

Op weg naar Rome III

Ik liep verder over de via tronfale en naast mij stopte een auto, ondanks de drukte. De raampjes gingen op en de mensen in de auto riepen: bon camino! Dat was een mooi moment en ik liep verder met een glimlach op mijn gezicht. Ik kwam bij het park op Monte Mario. Vanaf hier had ik uitzicht op het laatste stukje van de reis en de eindbestemming, de Sint Pieter. 2100 kilometer had ik gelopen sinds mijn vertrek uit Canterbury drie maanden terug.

De reis en mijn leven tot nu toe had ik geevalueerd. En wat nu zullen jullie je afvragen. Ik weet het nog niet. Ergens deze reis ben ik gestopt met nadenken over het verleden en de toekomst. Ik ben gaan genieten van de dag en heb de dingen laten komen zoals ze zijn. Misschien is dit wel het belangrijkste winstpunt van deze reis: het kunnen genieten van het moment, hier en nu, zonder telkens in het achterhoofd bezig te zijn met de volgende stap, het volgende doel, de volgende zet in het schaakspel.

Op weg naar Rome II

Na het ontbijt in een bar in La Storta, mengde ik me in het verkeer. De via cassia was druk in de spits. De stad uit lag mijn gemiddelde snelheid hoger dan die van de auto's naast mij. Ik zag gefrustreerde mensen zitten in hun gedutste koekblikken. De scooters scheurden er kriskras langs. Ik had nog nooit zoveel kapotte zijspiegels bij elkaar gezien als hier. Een enkeling toeterde naar mij. Omdat ie me voor gek verklaarde omdat ik langs de weg liep of om me succes te wensen op dit laatste stuk?

Na 4 km verliet ik de via cassia en ging ik verder naar Rome over de via trionfale... Dat klonk goed! En het was weer tijd voor een barretje...  

De laatste dagen sta je niet alleen stil bij de gebeurtenissen van de afgelopen maanden. Mijn hele leven kwam in vogelvlucht langs. Mijn jeugd en Bennekom, de tijd op het streeklyceum in Ede, de studietijd in Arnhem, mijn huwelijk met Reintje, de kinderen, het overlijden van onze Janneke, de verhuizingen naar Utrecht, Weerselo, Amstelveen en weer terug naar Utrecht, de zorgen, ziektes en tegenslagen, mijn carriere bij de Rabobank, de families, vrienden, collega's, ... Het is heel veel wat er in de afgelopen (bijna) 50 jaren is voorgevallen. En als ik de balans opmaak, mag ik me gelukkig prijzen.

Op weg naar Rome I

Ik heb geprobeerd uit te slapen, maar uit lukt me niet echt. Andere pelgrims vertrekken al vroeg om voor de middag al aan te komen. Ik besloot om nog even terug te kijken op mijn reis door Italie.

Italie was een totaal andere ervaring dan de eerste helft van de reis. Het pelgrimeren wordt hier heel religieus beleefd. Iedereen die je aanspreekt is even enthousiast. Er zijn veel plekken waar je voor weinig geld gastvrij onthaald wordt. Iedere stad wil zich wel op een of andere manier aan de via francigena verbinden, of sigeric daar ook echt ooit is geweest maakt ze niet uit. Ik heb in Italie door veel regio's gelopen en elk met een duidelijk eigen karakter.

Aosta in de alpen is erg mooi om in te wandelen. De route had een beetje een toeristisch gehalte, doordat deze telkens langs de wijngaarden geleid werd. Sigeric was ongetwijfeld door het dal gegaan. Maar ik vond het een feest om hier te lopen tussen de hoge bergtoppen. Deze regio is nadrukkelijk gewend aan toeristen en dat zag je terug in waar overnacht kon worden.

Vervolgens ging het door Lombardij en Emiglia Romagna. De po-vlakte met zijn eindeloze rijstvelden. De muggen die je lastig vallen, de hoge vochtigheid en de hoge temperaturen vormden beslist een uitdaging. Maar het was ook een streek met verrassend mooie steden en een oude cultuur. Ik ben door steden gekomen die een belangrijke rol speelden in het handelsverkeer over de via francigena. Het was interessant om daarover te horen en te lezen. Een gebied met een gastvrij onthaal voor de pelgrim, maar ook een gebied waar je als pelgrim snel doorheen wilt. Ik was blij toen we de Po overstaken en de Appenijnen dichterbij kwamen.

De ruigheid van deze bergketen verrast me telkens. Van een afstand lijkt het allemaal vriendelijk en niet hoog, maar als je je tanden stukbijt op de steile paden snap je weer waarom de via francigena de enige escape vanuit Toscane naar het noorden was. Overigens gold ook hier hetzelfde als bij Aosta: het is vooral een uitdaging voor alpinisten, maar erg zwaar voor de gemiddelde pelgrim. Van de pelgrims die ik sprak was ik de enige gek die de volledige route over de bergpaden had genomen. Maar ik het vond het een uitdaging en het was tevens een uitermate mooi gebied met bergdorpjes die tegen de bergen aan geplakt leken.

Vervolgens kwam Toscane. Het was niet de eerste keer dat ik er kwam, maar het blijft een prachtige streek. De steden met hun torens, de wijnbouw en de olijfbomen, de glooiende heuvels en de hoge cypressen. De mooie kleuren vroeg in de ochtend en eind van de middag. Het had telkens een betoverende werking op me. Verrassend vond ik het gebied na Siena, waar ik nog niet eerder was geweest. De onherbergzaamheid, de kale vlakten van zuid Toscane, waar zon en wind vrij spel hebben.  

Lazio tot slot een vulcanisch gebied met enkele grote meren. Een gebied waar ik ook het sterkst de invloed van het oude Rome en de Etrusken kon merken. De oude stadjes, nog grotendeels in tact, de palazzo's en pauselijke verblijven, de oude bronnen en badhuizen, de etruskische opgravingen. En overal, waar je maar komt, dezelfde gastvrijheid voor de pelgrims.

Veel meer dan de eerste helft had ik in Italie ook contact met andere pelgrims. Het kunnen delen van ervaringen en het elkaar kunnen helpen. Ook dat hoorde erbij en was goed.

La Storta

Het was mistig vanochtend toen ik vertrok. Eerst ging het nog verder de heuvel op. Aan de andere kant zag ik een mooi schouwspel van flarden mist, grijze heuventoppen en bossen. De zon kwam er vaag doorheen en langzaam loste de mist op. Het zou weer een prachtige dag worden met een temperauur van rond de 25 graden. Het was een mooi natuurgebied waar ik doorheen liep. Af en toe een groot hek met een lange statige oprijlaan naar grote landhuizen. Ik kwam weer veel agressieve honden tegen onderweg. Meestal achter de hekken, maar nu kwam er ook een door een open poort gestormd. Een paar keer beet hij naar mijn stokken die ik beschermend achter mijn rug hield. Het zal je maar gebeuren, vlak voor Rome een hap uit je kuit...

Ik kwam halverwege langs een autostrada. Een drukke weg waar de auto's gehaast overheen raasden richting Rome. Ik voelde me weer langzaam in een fuik lopen en werd voortdurend heen en weer geslingerd door mijn emoties. Aan de ene kant wil ik graag weer naar Nederland, aan de andere kant benauwt het me ook, het idee dat ik me straks weer moet aanpassen aan de dagelijkse routines van het werk.

En toen werd het weer heel landelijk. Rome leek weer ver weg en ik liep over mooie landwegen. De aanduidingen waren slecht en ik moest me, aan de hand van de gps, een weg banen door omgeploegde akkers, over prikdraad en door doornstruiken. Een hond maakte me grommend duidelijk dat ik er niets te zoeken had, maar liet me verder met rust. Ik zag weer aanduidingen van de route en liep fluitend verder. Het pad liep naar een riviertje, waar ik springend van rots naar rots naar de overkant moest. Ik kwam bij een oud plaatsje, Isola Farnese, genoemd naar de borgo Farnese die daar lag. De familie Farnese kom je ook overal tegen in Italie. Net als de Medici's ooit een machtige familie en leverancier van pauzen.  

Het was toen nog maar een kort stukje naar La Storta en daar was het definitief gedaan met de stilte en de rust. De via Cassia loopt midden door het stadje. Ik kijk er op uit vanuit mijn verblijfplaats bij de Suore delle Poverelle. Ik werd er weer hartelijk ontvangen door de zusters. Nog een keer gedraag ik me dus als een echte pelgrim en slaap ik vannacht in mijn lakenzak (waar je onderhand soep uit kunt koken...).

Ik heb duidelijke instructies gekregen voor morgen. Reintje komt aan het eind van de ochtend aan op het vliegveld en we hebben afgesproken dat ik rond 4 uur op het plein bij de St Pieter ben. Dat gaat een hele uitdaging worden.  Met de wandelstijl die ik ontwikkeld heb zou ik, gezien de afstand, ruim voor de middag al aankomen. Ik moet het dus langzaam aan doen. Tijd genoeg ook om terug te kijken op de afgelopen periode en daarover stukjes te posten op de blog.

Campagnano di Roma

Het bed lag beroerd vannacht. Veel te zacht. Ik lag in een diepe kuil en bovendien lag het matras op een gegeven moment zo schuin dat ik bijna uit bed viel. Maar goed, ik zal verder niet klagen. Het was weer een goedkope verblijfplaats. In de bar ontbeten en toen Suitri uit en gelijk een archeologisch park in. In het park veel opgravingen uit de romaanse en etruskische tijd. Er was een groot romaans amfitheater en veel in de tufsteen uitgehakte etruskische graven: mithraeum en necropolis. Erg leuk om doorheen te lopen en erg oud ook allemaal weer.

Vervolgens ging het door de boomgaarden verder. Veel notenbomen deze keer. Het was een gemakkelijke route over vlak terrein tot aan Monterosi. Daarna ging het even fout... Vanaf hier waren er twee alternatieve routes. Ik koos de verkeerde en toen ik dat in de gaten had wilde ik binnendoor naar de andere route. Ik liep echter vast op de via Cassia, die hier inmiddels vierbaans was geworden. Ik moest terug om bij een viaduct over de weg te komen. Daarna ging het door velden en bossen verder. Ik liep door een park en opeens zag ik Campagnano, hoog boven me op een rots gelegen. Via een hele steile klim kwam ik bij de oude poort naar binnen. Campagnano maakte geen mooie indruk op me. Het stadje is welliswaar oud, maar het ziet er allemaal grauw en verwaarloost uit. Om dicht bij het centrum te kunnen blijven heb ik voor vannacht een kamer in een albergo genomen.